Misdaad loont (niet)

 

In de gemeente Wijk bij Duurstede bedroeg de schade door vernielingen rond de jaarwisseling van 2016/2017, €13.000. Om daar wat aan te doen, kwam het gemeentebestuur met een verrassende oplossing.
Als de schade tijdens oud en nieuw 2017/2018 onder de €10.000 zou blijven, zouden jongeren een presentje krijgen wat bestond uit die €10.000 min door vernieling veroorzaakte kosten.
Omdat de kosten zo laag uitkwamen (€2.560) werd er zelfs een bonus van €1.000 toegekend.
Hierdoor kwam het bedrag , waarmee "iets voor de jeugd" gedaan moet worden, op €8.440.

Op het eerste oog lijkt dit de omgekeerde wereld. Je bestraft slecht gedrag niet, maar "koopt" goed gedrag.
Toch blijkt, als je wat dieper graaft naar beïnvloeding van gedrag , dat het een goede aanpak is.

 

Behaviorisme
Behaviorisme is een stroming binnen de wetenschapsfilosofie die zich uitspreekt over het onderzoeksdomein en de onderzoeksmethoden van de psychologie.
De eerste die hier wat mee deed was John Watson in 1913.
Meer bekende behavioristen zijn Pavlov en Skinner.
Ook Skinner werkte met het idee van belonen van goed gedrag, waar hij uiteraard een theorie achter had, namelijk:

  • Beloon gewenst gedrag. Het gedrag zal dan vaker worden getoond.
  • Negeer ongewenst gedrag. Het gedrag zal dan minder vaak worden getoond en uitdoven.
  • Straf gedrag alleen als het gevaarlijk is of anderszins meteen moet stoppen. Straffen helpt namelijk alleen om het gedrag te stoppen, je leert er verder weinig van. Het geeft immers niet aan wat je dan wél moet doen.

In het licht van deze gedragswetenschap gezien is het dus eigenlijk helemaal geen raar idee om een beloning in het vooruitzicht te stellen bij goed gedrag.
Toch zitten er misschien wel wat haken en ogen aan het plan van de gemeente.

 

Verwachtingspatroon.Door deze actie kan de gemeente uiteraard een signaal afgeven, waarin jongeren direct merken dat goed gedrag voordelen met zich meebrengt. Aan de andere kant is het dus wel mogelijk om een bepaalde verwachting bij de jongeren neer te leggen, immers, dit jaar heeft men een beloning ontvangen, dan zal dat met de volgende jaarwisseling ook wel zo zijn. Zo blijft er van de besparing op kosten door vandalisme natuurlijk niets over, dat wordt immers "uitgekeerd" aan de jeugd die zich voorbeeldig heeft gedragen. Het enige positieve wat dit dan oplevert is dat men kapot straatmeubilair niet meer hoeft te vervangen, en dat de gemeente er niet meer uitziet als een oorlogsgebied op 1 januari.
Nu zal het uiteraard niet de bedoeling van de gemeente zijn om elk jaar een flink bedrag aan de jeugd te geven.

 

Regressie
Natuurlijk kan de belofte van de "nieuwjaarsbonus" volgend jaar niet nodig zijn, maar dat betwijfel ik. De mens is nou eenmaal kort van geheugen, en elk jaar komt er weer een nieuwe groep jongeren de straat op. Het zou zelfs kunnen leiden tot een hoger schadebedrag bij de volgende jaarwisseling. Dit doordat uitblijven van de verwachtte beloning ontstaat frustratie en woede, wat wordt geuit door nog meer schade aan te richten. Het behaalde succes van het jaar daarvoor is dan indirect de oorzaak van de schade.

 

Chantage
Het zou het jaar daarop zo maar kunnen dat er anoniem "geluiden" kunnen komen waar men mee te kennen geeft, als de gemeente niet bereid is om te "betalen voor goed gedrag", dat er rekening moet worden gehouden met de nodige schade rond oud en nieuw.
Hoewel dit misschien wat vergezocht is, is het mijns inziens niet onmogelijk.
In deze tijd van internet is het niet zo moeilijk om bepaalde berichten de wereld in te helpen, terwijl de kans dat de overheid ontdekt wie die berichten verstuurt erg klein is. En daar hoef je echt geen whizzkid voor te zijn.

 

Failliet van het gezag
Nog een punt van overdenking is het
signaal wat de overheid afgeeft.
We kunnen niet handhaven, dus gooien we het over een andere boeg.
Hiermee geef je dus eigenlijk toe dat je niet in staat bent om de orde adequaat te handhaven, en dat kan nog wel eens een staartje hebben. Het respect voor ordediensten kan nog verder afnemen, terwijl dat op het moment toch al niet zo hoog is. Laten we vooral ook de sociale media in deze niet vergeten. Jongeren die trots selfies en filmpjes maken bij door hun "verdiende" objecten, en zo als voorbeeld dienen voor nog veel meer jongeren die elders in het land wonen en denken dat zij ook wel eens zoiets "verdienen", met alle gevolgen van dien.